Błąd podczas wykonywania przelewu bankowego może zdarzyć się każdemu: jedna nieprawidłowa cyfra w numerze rachunku, wybór niewłaściwego odbiorcy z zapisanej listy czy użycie nieaktualnych danych. Sytuacja staje się szczególnie problematyczna, gdy przelew został już zatwierdzony, a pieniądze pobrane z rachunku.

Czy środki wrócą automatycznie? Czy można anulować przelew? I co zrobić, jeśli pieniądze trafiły już na konto innej osoby?

W Polsce dla błędnych przelewów bankowych przewidziana jest specjalna procedura. Sposób postępowania zależy jednak od tego, jaki błąd został popełniony.

Co się stanie, jeśli podasz niewłaściwy numer rachunku bankowego?

W przypadku standardowego przelewu bankowego jednym z kluczowych danych jest numer rachunku odbiorcy. To właśnie na jego podstawie środki są kierowane na odpowiednie konto.

Dlatego pomyłka może mieć dwa różne skutki.

Jeżeli podany numer nie odpowiada istniejącemu rachunkowi bankowemu, na przykład jest nieprawidłowy albo rachunek został już zamknięty, przelew zazwyczaj nie może zostać zaksięgowany. W takim przypadku transakcja może zostać odrzucona, a pieniądze wrócą na rachunek nadawcy. W zależności od banku i rodzaju przelewu może to potrwać kilka dni roboczych.

Sytuacja jest bardziej skomplikowana, jeśli błędnie wpisany numer rzeczywiście istnieje i należy do innej osoby. Wtedy pieniądze mogą zostać zaksięgowane na tym rachunku, nawet jeśli w polu odbiorcy podano inne imię i nazwisko.

Zgodnie z polskimi przepisami, jeśli zlecenie płatnicze zostało wykonane zgodnie z unikatowym identyfikatorem odbiorcy, którym w przypadku standardowego przelewu jest najczęściej numer rachunku bankowego, uznaje się je za prawidłowo wykonane w odniesieniu do wskazanego odbiorcy. Rzecznik Finansowy również podkreśla, że za prawidłowość wprowadzonego numeru rachunku odpowiada nadawca.

Czy bank sprawdza imię i nazwisko odbiorcy?

Częstym błędem jest założenie, że bank automatycznie zatrzyma przelew, jeśli imię i nazwisko wpisane w formularzu nie zgadza się z danymi właściciela rachunku.

Przy realizacji standardowego przelewu kluczowe znaczenie ma prawidłowo wpisany numer rachunku. Dlatego właśnie ten element należy szczególnie dokładnie sprawdzić przed zatwierdzeniem transakcji.

Przykładowo, jeśli rachunek należy do Jana Kowalskiego, ale podczas wykonywania przelewu omyłkowo podano inne imię i nazwisko, sama niezgodność tych danych nie oznacza, że pieniądze na pewno nie zostaną zaksięgowane.

Czy można anulować błędny przelew?

Wszystko zależy od tego, na jakim etapie znajduje się transakcja.

Jeżeli przelew nadal oczekuje na realizację, w niektórych przypadkach można go anulować bezpośrednio w aplikacji mobilnej lub bankowości internetowej. Taka możliwość zależy od banku, rodzaju przelewu oraz momentu, w którym użytkownik zauważył pomyłkę.

Dlatego pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie statusu transakcji.

Jeśli przelew został już zrealizowany, a pieniądze trafiły na istniejący rachunek innej osoby, sytuacja jest bardziej skomplikowana. Bank nie może po prostu samodzielnie pobrać środków z rachunku odbiorcy i zwrócić ich nadawcy.

Nie oznacza to jednak, że pieniądze zostały bezpowrotnie utracone. Polskie przepisy przewidują procedurę umożliwiającą ich odzyskanie.

Co zrobić po wykonaniu przelewu na niewłaściwy rachunek?

Przede wszystkim należy jak najszybciej skontaktować się ze swoim bankiem, czyli instytucją, z której rachunku został wykonany błędny przelew.

Nie trzeba kontaktować się bezpośrednio z bankiem przypadkowego odbiorcy. To bank nadawcy uruchamia procedurę przewidzianą przepisami. Zwraca na to uwagę również Rzecznik Finansowy.

Dalsze postępowanie wygląda następująco:

  1. Zgłoś błędny przelew swojemu bankowi. Warto przygotować informacje o kwocie, dacie transakcji oraz numerze rachunku, na który omyłkowo wysłano pieniądze.
  2. Bank uruchamia procedurę zwrotu. Jeśli odbiorca ma rachunek w tym samym banku, instytucja kontaktuje się z nim bezpośrednio. Jeżeli rachunek znajduje się w innym banku, bank nadawcy przekazuje odpowiednią informację bankowi odbiorcy.
  3. Odbiorca otrzymuje informację o konieczności zwrotu środków. Do zwrotu wykorzystywany jest specjalny rachunek zwrotu.
  4. Jeśli pieniądze zostaną zwrócone, trafiają z powrotem do nadawcy.

Zgodnie z informacjami Rzecznika Finansowego bank nadawcy powinien rozpocząć działania przewidziane przepisami w ciągu 3 dni roboczych od otrzymania zgłoszenia dotyczącego błędnego przelewu.

Ile czasu ma odbiorca na zwrot pieniędzy?

Po zgłoszeniu błędnego przelewu bank uruchamia procedurę przewidzianą przepisami i przekazuje odbiorcy informację o konieczności zwrotu środków.

Odbiorca ma 30 dni od dnia otrzymania takiej informacji od banku na zwrot pieniędzy na specjalny rachunek przeznaczony do obsługi tej procedury.

Jeżeli środki nie zostaną zwrócone w wyznaczonym terminie, nadawca może zwrócić się do swojego banku z pisemnym żądaniem udostępnienia danych odbiorcy. Pozwala to następnie dochodzić zwrotu pieniędzy bezpośrednio od osoby, która je otrzymała, a w razie potrzeby – skierować sprawę do sądu.

Dlatego najlepiej zgłosić błędny przelew bankowi od razu po zauważeniu pomyłki.

Co się stanie, jeśli odbiorca nie będzie chciał zwrócić pieniędzy?

Fakt, że pieniądze przypadkowo trafiły na cudzy rachunek, nie oznacza, że ich odbiorca automatycznie może traktować je jak własne środki.

Jeżeli po upływie wyznaczonego terminu pieniądze nie zostaną zwrócone, nadawca może zwrócić się do swojego banku z pisemnym żądaniem udostępnienia danych odbiorcy.

Zgodnie z informacjami Rzecznika Finansowego bank może przekazać między innymi imię i nazwisko albo nazwę odbiorcy, a także jego adres. Dane te umożliwiają dalsze dochodzenie zwrotu pieniędzy bezpośrednio od osoby, która je otrzymała.

Jeżeli nie uda się rozwiązać sprawy polubownie, kolejnym krokiem może być skierowanie do sądu żądania zwrotu pieniędzy. Rzecznik Finansowy wskazuje, że w takim przypadku roszczenie powinno być skierowane przeciwko odbiorcy błędnego przelewu, a nie przeciwko bankowi.

Czy bank pobiera opłatę za zwrot pieniędzy?

Zwrot omyłkowo otrzymanych pieniędzy przez odbiorcę za pośrednictwem specjalnego rachunku zwrotu nie powinien wiązać się z opłatą bankową.

Jednocześnie bank nadawcy może w określonych przypadkach pobrać opłatę za czynności związane z odzyskaniem środków, jeśli taka możliwość została przewidziana w umowie. Zgodnie z wyjaśnieniami Rzecznika Finansowego wysokość takiej opłaty nie powinna przekraczać rzeczywistych kosztów poniesionych przez bank w związku z podjętymi działaniami.

Błędny przelew a oszustwo – to nie to samo

Ważne jest rozróżnienie sytuacji, w której osoba samodzielnie wykonała przelew i pomyliła się w numerze rachunku, od transakcji nieautoryzowanej.

Jeśli użytkownik sam wpisał dane i zatwierdził operację, przelew był autoryzowany, nawet jeśli pieniądze przez pomyłkę zostały wysłane do niewłaściwego odbiorcy.

Transakcja nieautoryzowana to inna sytuacja – na przykład taka, w której środki zostały pobrane bez zgody właściciela rachunku. W takich przypadkach obowiązują inne zasady i inna procedura odzyskiwania pieniędzy.

Dlatego podczas kontaktu z bankiem warto dokładnie wyjaśnić, co się wydarzyło: czy była to pomyłka przy samodzielnie wykonywanym przelewie, czy operacja, której właściciel rachunku w ogóle nie wykonał ani nie zatwierdził.

Jak uniknąć przelewu na niewłaściwy rachunek?

Najprostszym sposobem uniknięcia procedury odzyskiwania pieniędzy jest dokładne sprawdzenie danych przed zatwierdzeniem transakcji.

Szczególną uwagę warto zwrócić na:

  • numer rachunku bankowego;
  • kwotę przelewu;
  • dane odbiorcy;
  • tytuł przelewu;
  • dane zapisane wcześniej w aplikacji bankowej.

Jeśli numer rachunku został otrzymany w wiadomości e-mail, SMS-ie lub komunikatorze, po jego skopiowaniu warto dodatkowo porównać przynajmniej kilka pierwszych i ostatnich cyfr. Jest to szczególnie ważne ze względu na złośliwe oprogramowanie, które może podmieniać skopiowany numer rachunku.

Niektóre usługi bankowe mogą również wyświetlać lub dodatkowo weryfikować informacje o odbiorcy przed zatwierdzeniem operacji. Jeśli taka funkcja jest dostępna, warto zwracać uwagę na komunikaty o ewentualnej niezgodności danych. Nie należy jednak polegać wyłącznie na imieniu i nazwisku odbiorcy – przed wysłaniem pieniędzy należy przede wszystkim sprawdzić numer rachunku.

Przy przelewie większej kwoty można również najpierw wysłać niewielką kwotę testową, a po potwierdzeniu jej otrzymania – pozostałą część środków.

Podsumowanie

Przelew na niewłaściwy numer rachunku nie zawsze oznacza utratę pieniędzy. Jeśli wskazany rachunek nie istnieje lub został zamknięty, transakcja zazwyczaj nie może zostać zaksięgowana, a środki wracają do nadawcy. Jeżeli przelew nadal oczekuje na realizację, warto również sprawdzić, czy bank umożliwia jego anulowanie.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy pieniądze trafiły już na istniejący rachunek innej osoby. W takim przypadku należy jak najszybciej zgłosić swojemu bankowi błędny przelew. Bank uruchamia procedurę zwrotu, a odbiorca ma 30 dni od otrzymania odpowiedniego powiadomienia na zwrot środków.

Jeżeli tego nie zrobi, nadawca może uzyskać niezbędne dane odbiorcy i dochodzić zwrotu pieniędzy bezpośrednio od niego, a w razie potrzeby – również na drodze sądowej.

Najlepszym zabezpieczeniem przed taką sytuacją pozostaje dokładne sprawdzanie numeru rachunku przed zatwierdzeniem transakcji. Kilka dodatkowych sekund na weryfikację danych może zaoszczędzić znacznie więcej czasu niż późniejsza procedura odzyskiwania pieniędzy.